An abstract of the thesis of Burcu Birinci for the degree of Master of Arts degree
from the Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken September 2007

Title: The Marshall Plan in Turkey, a Critical Evaluation of United States Interests in the
Plan and Effects of the Plan on the Republic

The aim of this thesis is to draw general implementation process of the Marshall Aid in Turkey and show the reasons for and the results of the Marshall Plan related to its implementation policy. What the United States demand from the Marshall Plan and from it’s highway policy and how it affected Turkey’s economic and social development process gave the direction to the study. In this context, the paper analyses the position of the United States in the period, the theoretical support of the Marshall Plan, modernization theory, the first aid package of the Truman Doctrine, the Marshall Plan implementation in several sectors, the highway construction policy throughout the Plan, and it’s outlook on the social sphere. The research follows three turning points in the general Marshall Plan process and in its Turkey implementation from focusing on the agricultural development to supporting the defense sector and to making the private sector flourish. Following these transformations, the paper investigates the actors that carried out this project to obtain several benefits for them instead to improve countries as is presented in modernization literature. Sources for the study include Assembly minutes, reports, the national and US archives of this period, newspapers, magazines, and secondary sources. This paper underlines the fact that the Marshall Plan did not convert the whole country into an American satellite without any decision-making process of internal actors; it did not devastate the country –instead many benefits were provided in various spheres-; or, it was not a compulsory process but the result of mutual negotiations. This thesis researches thoroughly the immediate benefits of the United States from the projection of such a Plan leaving the internal politics aside.

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Burcu Birinci tarafından Eylül 2007’de teslim edilen tezin kısa özeti

Başlık: Türkiye’de Marshall Planı, Amerika Birlesik Devletleri’nin bu Plan’dan
Beklentilerinin Elestirel bir Degerlendirmesi ve Plan’ın Cumhuriyet’e Etkileri

Bu tezin amacı, Türkiye’de Marshall yardımının genel uygulama sürecini ortaya koymak ve uygulama tarzıyla iliskili olarak Marshall Plan’ının sebeplerini ve sonuçlarını göstermektir. “Amerika Birlesik Devletleri Marshall Plan’ından ve onun karayolu siyasetinden neler bekledi ve bu, Türkiye’nin ekonomik ve toplumsal gelisim sürecini nasıl etkiledi?” sorusu çalısmaya yön vermistir. Bu baglamda, metin Amerika Birlesik Devletleri’nin o dönemdeki konumunu, Marshall Planı’nın kuramsal destekleyicisi olan
Modernlesme kuramını, ilk yardım paketi Truman Doktrini’ni, Marshall Planı’nın çesitli sektörlerdeki uygulamasını, Plan kapsamındaki karayolları insa siyasasını, ve Plan’ın toplumsal alandaki görünüsünü incelemektedir. Arastırma, genel olarak Marshall Planı sürecinde ve özel olarak onun Türkiye uygulamasındaki tarımsal gelismeden savunma sektörünü desteklemeye ve özel sektörü gelistirmeye odaklanan üç dönüm noktasını takip etmektedir. Bu dönüsümleri takiben, metin, Marshall Plan’ı uygulayıcılarının, modernlesme literatüründe sunuldugu gibi ülkeleri gelistirmekten ziyade kendileri için
pek çok fayda saglama amacıyla bu projeyi gerçeklestirmelerini arastırmaktadır. Bu çizgideki bir arastırmayı ortaya koymak için meclis tutanakları, raporlar, dönemin ulusal ve Amerikan arsivleri, gazeteler, süreli yayınlar ve ikincil kaynaklar arastırılmıstır. Bu metin, Marshall Planı’nın, yerli aktörlerin hiçbir karar verme süreci olmaksızın tüm bir ülkeyi bir Amerikan uydusu haline getirmediklerinin; Plan’ın ülkeyi harap etmediginin –aksine çesitli alanlarda pek çok faydalar saglamıstır; yada zorunlu bir süreç olmayıp aksine karsılıklı uzlasmanın ürünü oldugunun altını çizmektedir. Ne var ki bu tez, iç
politikayı bir kenara bırakmak suretiyle, böylesi bir Plan’ın tasarlanmasından Amerika Birlesik Devletleri’nin dolaysız çıkarlarının/ beklentilerinin neler oldugunu arastırmaya talip olmustur.