Atatürk İlkeleri ve İnkilap Tarihi Enstitüsü’nde Yüksek Lisans derecesi için Şeyda Barlas tarafından Haziran 2007’de teslim edilen tezin kısa özeti.

Başlık: GÜZEL SANATLAR CUMHURİYETİ:YENİ ADAM’DA ESTETİK VE KÜLTÜR (1934-1950)

Bu çalışmanın amacı erken cumhuriyet döneminde sanat ve estetiğin milli kimliğin inşası süreci olan 1930 ve 1940’lı yıllarda Kemalist ve Yeni Adam dergisinin kültürel milliyetçi bakış açısından karşılaştırmalı olarak incelenmesidir.Milli devlet inşasını takip eden süreçte kültür, gelenek ve ideoloji gibi kavramlar devlet yönetici kadrosu ve erken dönem entellektüel çevre tarafından sıklıkla sorgulanmış.Bir taraftan devlet sanatta yapılan üretim üzerine denetim uygulayarak güdümlü milli sanat politikasının hayata geçirmeye çalırırken diğer taraftan İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu kültürel milliyetçi söylemin bir takipçisi olarak milli sanat anlayışının ana sorunsallarına daha liberal bir bakış açısıyla yaklaşmıştı. Bu tez milli devlet ina sürecinde görsel sanat politikasını geniş bir perpektifte ele almaktır. Sanat tartışmaları süregelen değişim sürecinde toplumun sanata bakış açısını değiştirmeyi amaçlamıştır.1930’ların ana söylemi çerçevesinde Yeni Adam’ın sanat ve estetik üzerindeki görüşleri milli devlet ve batılılaşma gibi kavramlar yanı sıra milliyetçilik ve modernlikle beraber incelenmiştir.Yeni Adam sanat ve estetik alanında Batı kültürel yapısını Türk kültürü üzerinde inceleyerek milliyetçilik, sosyal gerçekçilik ve modernitenin birlikte olduğu yeni bir anlayış getirmiştir.

Atatürk Institute for Modern Turkish History to be taken June 2006

Title: VISIONS OF AESTHETICS AND CULTURE IN “YEN
ADAM”: REPUBLIC OF FINE ARTS(1934-1950)

This thesis aims to examine the construction of art and aesthetic as objects of national identitiy construction in both Kemalist and Yeni Adam’s cultural conservative perspective in the early Republican Turkey covers a period between the mid 1930s and the 1940s. Following the state’s building process, discussion on culture, tradition, and ideology were questioned by different groups of intellectuals and state authorities. On the one hand, the single party regime monopolized artistic production and contributed state directed national art.On the other hand, İsmayıl Hakkı Baltacıoğlu was a follower of cultural nationalist ideology in the early era attempt to deal with the main problematics of national art in more liberal way. This thesis presents discussions on a broad scale of visual arts in the period of nation-building.Art critiques of early Republican intellectuals show the ongoing efforts to change the society’s perception of art.Among the dominant discourse of the 1930s, Yeni Adam’s critical perspective on art and aethetic in the concept of nation-state and Westernism went hand in hand with nationalism and modernism. Yeni Adam’s reshaping the Western cultural formation in the Turkish culture opened up a new path for art and aesthetics in which nationalism, social realism, and modernism co-existed.